GLP-1-middelen en de pil: werkt uw anticonceptie nog?

Kort samengevat

De vraag achter deze pagina is terecht. Deze middelen vertragen de maaglediging, en een pil die trager wordt opgenomen zou minder kunnen werken.

In de Europese productinformatie komt die zorg er anders uit dan verwacht. Over semaglutide staat dat niet wordt verwacht dat het de werkzaamheid van orale anticonceptiva verlaagt. Bij tirzepatide zijn wel verlagingen gemeten, maar de conclusie is dat die na een enkele dosis niet klinisch relevant worden geacht en dat aanpassing van de dosering van de pil niet nodig is.

Het risico dat er wel is, staat niet in de interactietabel. Braken en diarree zijn in de opbouwweken veelvoorkomend, en een pil die eruit komt of te snel doorschiet wordt niet opgenomen. Daarvoor geldt de regel uit de bijsluiter van uw eigen pil.

Wat er over semaglutide is gemeten

De productinformatie is hier expliciet: semaglutide wordt niet verwacht de werkzaamheid van orale anticonceptiva te verlagen. Dat is geen aanname. Er is een onderzoek gedaan met een combinatiepil met 0,03 milligram ethinylestradiol en 0,15 milligram levonorgestrel, naast semaglutide. De blootstelling aan ethinylestradiol werd niet beïnvloed. Voor levonorgestrel werd bij steady state een toename van 20 procent gezien. De piekconcentratie veranderde voor geen van beide stoffen.

Een toename is in dit verband geen probleem voor de betrouwbaarheid: meer blootstelling betekent niet minder werking. De richting van het enige gemeten verschil is dus de gunstige.

En over tirzepatide

Onderzocht werd een combinatiepil met 0,035 milligram ethinylestradiol en 0,25 milligram norgestimaat, naast een enkele dosis tirzepatide van 5 milligram. De piekconcentratie van ethinylestradiol daalde met 59 procent en de totale blootstelling met 20 procent, met een vertraging van de piek van vier uur. Voor norelgestromine was dat 55 procent lagere piek en 23 procent lagere blootstelling, voor norgestimaat 66 procent lagere piek en 20 procent lagere blootstelling.

De conclusie van de productinformatie bij diezelfde getallen is dat deze verlaging na een enkele dosis niet klinisch relevant wordt geacht, en dat aanpassing van de dosering van orale anticonceptiva niet nodig is. Dat lijkt tegenstrijdig en is het niet. De piek zakt hard omdat de maag trager leegt: de pil komt later aan, dus de piek is lager en later. De totale blootstelling over de dag zakt veel minder, en voor de betrouwbaarheid van de pil is die totale blootstelling wat telt.

Eén beperking hoort erbij. Het onderzoek gebruikte een enkele dosis van 5 milligram. Dat is niet dezelfde situatie als maanden gebruik op een hogere dosering, en de productinformatie formuleert haar conclusie ook uitdrukkelijk voor een enkele dosis.

Het risico dat er wel is

Misselijkheid, braken en diarree zijn bekende klachten bij deze middelen, en ze zijn het sterkst in de dagen na een verhoging van de dosering. Een pil die u uitbraakt of die bij diarree te snel door de darm gaat, wordt niet of niet volledig opgenomen. Dat heeft niets met een interactie te maken en alles met opname.

Hiervoor bestaat al een regel, en die staat in de bijsluiter van uw eigen pil: braken of heftige diarree binnen enkele uren na inname wordt behandeld als een vergeten pil. Wat u dan moet doen hangt af van welke pil u gebruikt en van waar u in de strip zit. Dat staat in die bijsluiter en op Thuisarts.nl.

Waarom anticonceptie hier toch wordt aangeraden

Vruchtbare vrouwen wordt aangeraden tijdens de behandeling anticonceptie te gebruiken. Dat staat er niet omdat de pil minder betrouwbaar zou zijn, maar omdat een zwangerschap tijdens het gebruik moet worden voorkomen. Over gebruik in de zwangerschap zijn geen of beperkte gegevens, en in dierstudies is reproductietoxiciteit gezien.

De twee vragen staan dus los van elkaar. Of uw pil werkt, is een opnamevraag. Of u anticonceptie nodig heeft, is een vraag over de zwangerschap zelf. Hoe lang u vooraf moet stoppen als u wel zwanger wilt worden, staat op onze eigen pagina daarover.